Craft-brouwers
Bieren Brouwers

CRAFT-brouwers gaan terug naar de basis

Op 1 februari kwamen de CRAFT-brouwers, de ambachtelijke Nederlandse brouwers, die zijn verenigd in CRAFT, bijeen voor hun jaarlijkse congres. Het thema dit jaar was ‘back to basic’. In lastige tijden grijpen de brouwers terug naar de basis van waar ze mee bezig (moeten) zijn.

Veel bezoekers, een breed programma, een informatiemarkt en een goede sfeer. Het zijn ieder jaar weer ingrediënten van de Dutch Craft Beer Conference.  Netwerken, kennis delen en samen ene gals bier dirnken. Het thema was dit jaar: “Back to Basic”.

PPWR werpt schaduw vooruit

Er was relatief veel aandacht voor verpakkingen tijdens het CRAFT-congres en dat heeft alles te maken met de regelgeving, de Packaging & Packaging Waste Regulation (PPWR) vanuit de EU. De voordelen van een overstap naar hervulbare verpakkingen werden nog eens op een rij gezet. Hervulbare verpakkingen hebben de grootste impact op het verlagen van de co2 uitstoot. Bovendien is bij gebruik van hervulbare verpakkingen de afvalbeheersbijdrage lager. Daarnaast hebben consumenten steeds vaker een voorkeur voor meer duurzame verpakkingsoplossingen. Gezien de focus op recycling en re-use, voortkomend uit de PPWR, is de keuze voor hervulbare verpakkingen een no-brainer. Maar de praktijk is weerbarstiger, het is makkelijker gezegd dan gedaan.

Kegs United

Binnen de vereniging is al een tijd geleden het initiatief Kegs United opgestart. Dat draait om de inzet van hervulbare stalen vaten, die uiteraard veel duurzamer zijn dan de plastic fusten die de meeste kleine brouwerijen gebruiken. Bovendien is de kern van de verpakkingsregelgeving de overstap van eenmalige naar meermalige verpakkingen. Kegs United is een samenwerkingsverband, waarbij een uniforme fustenpool de basis is en zo laag mogelijke kosten het uitgangspunt.

De verantwoordelijken voor dit Kegs United project gaven daarom uitvoerige informatie over de stand van zaken. Er wordt gestart met een pool van 40.000 fusten. De presentatie maakte duidelijk dat deelname voor brouwers zeer aantrekkelijk is. De horeca kan van veel kleine brouwerijen dus stalen statiegeldfusten verwachten.

BNR-fles

De BNR-fles (Bruine Nederlandse Retourfles) is voor horecazaken die met een van de grote brouwerijen zaken doen een bekende verschijning. Maar gezien de focus op hergebruik in de verpakkingsverordening en het streven van de brouwsector om meer duurzaam te werken, is de overstap van eenmalige glazen flessen naar de BNR30-statiegeldfles wenselijk. Consumenten begrijpen niet dat de kleine brouwers geen statiegeldflessen gebruiken, maar ze weten niet hoe complex het opzetten van een flessenpool is. De schaalgrootte is het probleem. Dankzij de samenwerking met Nederlandse Brouwers, kunnende CRAFT-leden meeliften op (en uiteraard meebetalen aan) de BNR-flessenpool van de grote brouwers. Ze kopen een nieuwe BNR-fles, vullen die en maken hiermee een eerste ‘rondje’. Vervolgens halen ze de fles uit de markt en vullen die, waarna deze weer op de markt komt. Omdat de retail om deze fles vraagt en de afvalbeheersbijdrage voor eenmalig glas steeds hoger wordt, krijgen brouwers het advies om mee te doen.

Uit voorraad

Dijkstra Vereenigde, een bekende leverancier van glazen flessen voor de biermarkt, speelde in op het thema door de BNR30-fles in de spotlight te zetten. Commercieel directeur Rob Verbakel:  “We leggen minder de nadruk op bierglazen, dozen en geschenkverpakkingen, en meer op flessen en kroonkurken. De BNR30-fles loopt altijd. Nu de kleine brouwers ermee gaan weken is het belangrijk dat ze met etiketten gaan werken die afwasbaar zijn. Omdat de fles in campagnes van 20 tot 25 miljoen flessen worden gemaakt in een bepaalde kleur, is het voor de meeste brouwers belangrijk dat ze hun flessen kunnen afnemen bij een voorraadhoudende handelsonderneming, zodat ze kleine hoeveelheden kunnen afnemen.”

Craft-Brouwers
De BNR statiegeldfles

Duurzaam brouwen: BR

Duurzaamheid kan in de brouwerij ook door lager water- en energieverbruik. Een verrassende en spraakmakende manier om naar duurzaamheid te kijken, is het project van Brouwerij Stijl en Flevo Campus. De kernvraag was wat je kan doen als je lokale granen wilt gebruiken, maar er in de wijde omgeving geen mouterij is. Met levensmiddelen-biotechnoloog Jorn Baan Hofman keken Anneke Geraads van brouwerij Stijl en Thera van Heuveln van Flevo Campus naar een toepassing van ongemoute granen. In de mouterij worden de enzymen, die hard nodig zijn voor het omzetten van zetmeel naar vergistbare suikers, ‘aangezet’. Maar in de mouterij krijgt graan ook kleur en smaak. Brouwen met ongemoute granen lijkt dus een groot aantal beperkingen met zich mee te brengen, maar wel duurzaamheidswinst te geven. Geen energie voor het moutproces en geen transport van en naar de mouterij, dat is de winst. Het projectteam deed een proef met toevoeging van enzymen en slaagden er in een fris blond bier te brouwen, dat volgens de wet geen bier mag heten, omdat in bier een aandeel mout minimaal 60% moet zijn. BR noemt Stijl het daarom. Er is nog veel onderzoek nodig, maar het eerste experiment is redelijk geslaagd, zo konden de bezoekers proeven.

Bier in geschenkverpakkingen

Ieder jaar zijn er dan ook verpakkingsleveranciers aanwezig. Voor blikken bijvoorbeeld can x lab en NOMOQ, een leverancier die geen minimumordergrootte hanteert. Op het gebied van etiketten zijn Reynders en Eshuis bekende gezichten op het CRAFT-congres.

craft-brouwers
Promotionele verpakkingen bij Winnubst

Een manier om extra waarde toe te voegen, is flessen en blikken te verkopen in geschenkverpakkingen. De mogelijkheden van bedrukt karton zijn eindeloos, maar ook de afwerking, bijvoorbeeld het stansen van vensters, is een vak apart. Winnubst grafische afwerking toonde op de beurs meerdere verpakkingen, die de verkoop van bier (en de marge) kunnen bevorderen, met als meest opvallende een verpakking die blik en flessen combineert. Ook bij Dings Kartonnage was weer een verzameling promotionele verpakkingen te zien. Voor de bierwereld levert dit bedrijf ook viltjes.

Op het gebied van coderen en etiketteren is de Koningh een bekend gezicht op het CRAFT-congres. Met meerdere kleurenprinters toont het bedrijf de vele mogelijkheden voor kleine brouwerijen.

Terug in de box

Rick Kempen verzorgde een keynote over het hoofdthema. “Back to Basic – het thema van deze geweldige dag zegt veel over wat de Nederlandse bierwereld in zijn algemeen, en CRAFT in het bijzonder”, zo begon hij zijn gesproken column. “De eerste Dutch Craft Beer Conference, die in 2017 de overgang van Klein Brouwerij Collectief naar CRAFT markeerde, had geen thema. De tweede editie wel: ‘De Kracht van Craft’. 2019 was themaloos, waarna 2020 bruiste met ‘Big ambitions’. De lustrumeditie moest helaas online plaatsvinden: ‘Celebrate Craft’. 2022 stond in het teken van Good to Great; 2023 had als thema Brewing Energy Efficient and Responsible. Responsibly.  In krap zeven jaar tijd van ‘De kracht van craft’, via ‘Big Ambitions’ naar ‘Back to Basic’.  Laten we het houden op ‘terug naar eenvoud’ of ‘terug naar de basis’.

Volgens Kempen voor de keynote speaker een uitnodiging om open deuren in te trappen, en dat deed hij dan ook op zijn kenmerkende wijze, waardoor de aandacht niet verslapte. “Om te voorkomen dat we bij ‘back to basic’ alleen denken aan het verkennen of gebruiken van traditionele technieken en ingrediënten, prikkel ik graag de aanwezigen met een exercitie ‘thinking inside the box’.“

Dat werkte Kempen vervolgens mooi uit. Het zou volgens de gepassioneerde bierambassadeur geen slecht idee zijn de creativiteit pas aan te boren nadat de brouwers inside the box hebben gedacht.

Craft-brouwers
Een volle zaal voor Rick Kempen

De klant centraal

Wat zit er dan in die box? Kwaliteit, de klant (tussenhandel) en de consument (in de horeca de gast) staan centraal en verder het besef dat het runnen van een brouwerij professioneel moet worden aangepakt. De klant centraal stellen heeft consequenties. Je houdt rekening met wensen als omloopsnelheid, marge en de smaak van de bierdrinker, die zich meestal beperkt tot ‘lekker’ en ‘niet lekker’. De klant centraal stellen is aan marketing doen en belangrijk is volgens Kempen eerst je doelgroep te bepalen.

“Kiezen voor de klant: dat is denken binnen de doos, waarbij jij als ondernemer wordt uitgedaagd de beperking van de klant te omarmen. Kiezen voor het maken van producten waarvan je weet dat er vraag naar is. Lekker bier maken voor een bepaalde groep mensen die dat bier lekker vinden. Verwar kiezen voor de klant en het bier dat zij of hij lekker vindt vooral niet met het  blind en reactief volgen van de klantvoorkeur. Die kun je wel degelijk actief creëren, die klantvoorkeur.”

En zo ging Kempen door met adviezen die de moeite waard zijn om ze ter harte te nemen. Hij bracht de toehoorders back to basic. Goed, nog een dan:  “Wat je echt goed begrijpen moet: elk blik, elk flesje, elk fust dat jouw brouwerij  verlaat en dat niet aan de minimale kwaliteitseisen voldoet, schaadt de brouwersgemeenschap. Natuurlijk kan er wel eens iets misgaan, maar stel de klant centraal.”

Het nieuwe bokbier?

De keuze aan sessies was als vanouds groot op het CRAFT-congres, wat de bezoekers dwingt een keuze te maken. Een interessante sessie was die over fresh hop, gepresenteerd door Ronald van de Streek. Waar vroeger bokbier het bier was dat werd gebrouwen ter viering van de nieuwe graanoogst, althans, volgens een van de vele  mooie marketingverhalen, is nu de verse hopoogst een inspiratiebron voor brouwers die bieren maken waarin hop een hoofdrol speelt. Ronald van de Streek is zo’n brouwer. Binnen 24 uur na de hopoogst gaat de verse hop in het bier in wording, dat als het klaar is bij voorkeur in blik wordt afgevuld, omdat hop gevoelig is. Het bier moet zo vers mogelijk bij de bierdrinker komen. Dat vraagt om een intensieve samenwerking tussen hopleverancier en brouwer. Steeds meer brouwers maken fresh hop bieren, terwijl de belangstelling voor bockbier nieuw leven moet worden ingeblazen. We gaan zien of fresh hop bier het nieuwe bokbier wordt. Nog mooier is als we beide bieren terugzien in het najaar.

Craft Awards

Op de Dutch Craft Beer Conference werden voor de eerste maal de CRAFT Awards uitgereikt.

Deze prijzen zijn een erkenning en waardering voor het werk dat gedaan wordt door brouwerijen, individuele brouwers en andere personen die actief zijn in de bierwereld ter bevordering van lokaal, onafhankelijk gebrouwen bier.

Brouwerij

In de categorie Brouwerij werd De Kromme Haring uit Utrecht aangewezen als winnaar. Deze in Nederland unieke brouwerij brouwt een zeer breed gamma aan bierstijlen, die ook op culinair gebied veel mogelijkheden bieden. Met hoge kwaliteit, vastberaden onafhankelijkheid, eigenzinnige vormgeving en grenzeloze openheid voor iedereen als filosofie heeft De Kromme Haring deze prijs verdiend.

Brouwer

Winnaar in de categorie Brouwer is Étienne Vermeulen. Hij is als brouwer verbonden aan zowel Kaapse Brouwers uit Rotterdam als aan zijn eigen onderneming De Bebaarde Brouwer. Een bierman in hart en nieren, die sterk gefocust is op innovatie en kwaliteit. Behalve een goede brouwer is Étienne iemand die graag zijn kennis deelt en verbinding zoekt in de gemeenschap van craft bier.

Bierpersoon

Als Bierpersoon werd Bert Kuperus verkozen. Deze inwoner van het Twentse Losser is een persoon met een warm hart voor bier, dat hij op een spontane manier promoot via zijn alter ego The Dutch Beer Ambassador. Via het door hem opgerichte genootschap Bierconnaisseurs en de jaarlijks samengestelde Nederlands Favoriete Bierlijst neemt Bert mensen mee in de ontdekking van het rijke en gevarieerde aanbod aan bier in ons land.

Craft-brouwers
De winnaars